ĐTM là gì?
ĐTM là viết tắt của Đánh giá Tác động Môi trường (tiếng Anh: EIA – Environmental Impact Assessment).
Theo khoản 7, Điều 3 Luật Bảo vệ Môi trường 2020, ĐTM được hiểu là quá trình phân tích, đánh giá, nhận dạng và dự báo ảnh hưởng của dự án đầu tư đến môi trường; đồng thời đưa ra các biện pháp giảm thiểu tác động xấu đến môi trường.
Nói cách khác, ĐTM là báo cáo pháp lý mà chủ dự án phải lập để đánh giá trước các ảnh hưởng môi trường dự kiến từ các giai đoạn của dự án (thi công, vận hành, cải tạo…).
ĐTM dành cho đối tượng nào?
Không phải mọi dự án đầu tư đều phải lập ĐTM. Theo Điều 30 – Luật Bảo vệ Môi trường 2020, quy định cụ thể như sau:
Dự án nhóm I: Có quy mô lớn hoặc nguy cơ gây ô nhiễm cao → bắt buộc lập ĐTM.
Dự án nhóm II: Một số trường hợp có yếu tố nhạy cảm môi trường cũng phải lập ĐTM.
Miễn ĐTM: Dự án đầu tư công khẩn cấp hoặc thuộc trường hợp được quy định tại luật chuyên ngành.
Ngoài ra, nếu dự án có công trình xả nước vào công trình thủy lợi, Hội đồng thẩm định phải có đại diện của cơ quan quản lý công trình thủy lợi tham gia.
3. Tại sao cần ĐTM
ĐTM không chỉ là một thủ tục pháp lý, mà có vai trò rất quan trọng trong phát triển bền vững và quản lý môi trường:
Dự báo trước các tác động xấu đến môi trường, giúp chủ đầu tư chủ động đưa ra giải pháp giảm thiểu.
Định hướng phương án đầu tư hợp lý: lựa chọn vị trí, quy mô, công nghệ và vật liệu phù hợp.
Công cụ quản lý Nhà nước: giúp cơ quan thẩm quyền giám sát, thẩm định và quản lý dự án hiệu quả.
Tăng tính minh bạch: đảm bảo cộng đồng và các bên liên quan được biết và tham gia ý kiến.
Thủ tục lập ĐTM – Báo cáo đánh giá tác động môi trường
Các bước lập báo cáo ĐTM
Thu thập tài liệu pháp lý, kỹ thuật, bản đồ, bản vẽ dự án.
Khảo sát thực địa & thu thập dữ liệu môi trường nền: chất lượng nước, không khí, đất, sinh thái khu vực.
Phân tích mẫu và đánh giá hiện trạng môi trường.
Xác định yếu tố nhạy cảm & vùng ảnh hưởng.
Dự báo tác động – đề xuất biện pháp giảm thiểu & giám sát.
Tham vấn cộng đồng và cơ quan liên quan.
Hoàn thiện và trình hồ sơ ĐTM đến cơ quan thẩm định.
Hồ sơ đề nghị thẩm định & quy trình thẩm định
Hồ sơ đề nghị thẩm định ĐTM theo Điều 34 Luật Bảo vệ môi trường 2020 gồm:
Văn bản đề nghị thẩm định ĐTM.
Báo cáo ĐTM.
Báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc tài liệu tương đương.
Thẩm định báo cáo ĐTM:Cơ quan thẩm định thành lập hội đồng ít nhất 7 thành viên, trong đó có chuyên gia môi trường hoặc lĩnh vực liên quan.
Chuyên gia tham gia đánh giá không được là thành viên hội đồng của cùng
Nếu dự án xả thải vào công trình thủy lợi, cơ quan quản lý công trình thủy lợi phải có đại diện và đồng thuận trước khi phê duyệt ĐTM.
Cơ quan thẩm định phải xem xét kỹ nội dung: tính phù hợp với quy hoạch môi trường, phương pháp đánh giá, các biện pháp giảm thiểu và giám sát môi trường, cam kết chủ đầu tư.
Trường hợp cần chỉnh sửa, cơ quan thẩm định gửi văn bản yêu cầu chủ dự án bổ sung, sửa đổi.
Thời hạn thẩm định:
Không quá 45 ngày làm việc với dự án nhóm I.
Không quá 30 ngày làm việc cho dự án nhóm II.
Trường hợp dự án phức tạp, Thủ tướng có thể quyết định kéo dài thời hạn.
Phê duyệt và gửi kết quả:
Sau khi hội đồng thẩm định hoàn chỉnh, người đứng đầu cơ quan thẩm định ban hành quyết định phê duyệt ĐTM hoặc từ chối (kèm lý do).
Chủ dự án, các cấp chính quyền địa phương, Bộ Tài nguyên & Môi trường và các bên liên quan được gửi quyết định này.
Trong thực tế, để đảm bảo hồ sơ không bị trả lại hoặc thời gian chậm trễ, nhà đầu tư có thể liên hệ IDICO để được hỗ trợ chuẩn bị ĐTM, rà soát nội dung và thực hiện các bước liên quan.
Nội dung chính của ĐTM
Theo Điều 32 – Luật Bảo vệ Môi trường 2020, báo cáo ĐTM cần bao gồm:
Xuất xứ dự án, chủ đầu tư, cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, căn cứ pháp lý, phương pháp đánh giá.
Đánh giá sự phù hợp của dự án với quy hoạch môi trường quốc gia, vùng, tỉnh và các quy định pháp luật liên quan.
Phân tích lựa chọn công nghệ, cấu phần công trình, hoạt động có nguy cơ gây tác động tới môi trường.
Mô tả điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, đa dạng sinh học vùng ảnh hưởng; nhận dạng các yếu tố nhạy cảm môi trường.
Dự báo tác động môi trường chính qua các giai đoạn của dự án: chất thải phát sinh, ảnh hưởng đến sinh thái, di dân, di tích, sự cố môi trường…
Biện pháp thu gom, xử lý chất thải; biện pháp giảm thiểu ảnh hưởng môi trường; phương án phục hồi môi trường nếu cần.
Chương trình quản lý và giám sát môi trường trong quá trình thực hiện dự án.
Kết quả tham vấn, ý kiến cộng đồng, ý kiến các bên liên quan.
Kết luận, kiến nghị và cam kết của chủ dự án thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường.
Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) là một thủ tục pháp lý bắt buộc đối với nhiều dự án tại Việt Nam, nhằm đảm bảo dự án được triển khai hài hòa với môi trường và cộng đồng xung quanh. Việc lập và phê duyệt báo cáo ĐTM không chỉ giúp chủ đầu tư tuân thủ quy định pháp luật, mà còn góp phần phòng ngừa rủi ro, bảo vệ uy tín và phát triển bền vững lâu dài.
Trong quá trình thực hiện, để tránh sai sót hồ sơ hoặc kéo dài thời gian thẩm định, nhà đầu tư nên nghiên cứu kỹ quy định hiện hành và chuẩn bị đầy đủ các tài liệu cần thiết. Nếu cần thêm thông tin hoặc hỗ trợ trong quá trình hoàn thiện thủ tục ĐTM, doanh nghiệp có thể liên hệ với IDICO để được đồng hành và tư vấn phù hợp với từng loại dự án.
